خلاصه مفاهیم اهل سنت هدف از تقسیم علوم به حقوقی و دنیوی علم را فقط می توان به علوم حقوقی و علوم سکولار تقسیم کرد علم شرعی علم به کتابی است که خداوند بر رسولش صلی الله علیه و آله نازل کرده است. و سخنان و اعمال و اعلامیه های صادره از رسول خدا صلی الله علیه و آله. که دلائل روشنی را آشکار می کند و به توحید و هدایت و تشخیص حق و باطل دست می یابد به مصالح دنیا و آخرت مردم نیز می رسد و بر مردم حجت می شود چیزی که علم خدمتکار یا علم ماشین نامیده می شود در زیر مجموعه علم پزشکی قانونی قرار می گیرد مانند زبان شناسی، مبانی، اصطلاحات حدیثی و هر آنچه در خدمت دانش قرآن و سنت است. او معانی آنها را بیان می کند و علوم دنیوی شامل همه چیزهایی است که در زندگی دنیوی مردم سودمند است به توسعه و شکوفایی کمک می کند، مانند علوم پزشکی، مهندسی، فیزیک و غیره. همه دانش ها موهبتی از جانب خداوند است و شایسته است هر دانشمندی سرچشمه آن را بداند و خدا را شکر کند و اگر علم دنیوی با تقوا و ایمان پیوند خورده باشد، آن را در آنچه خدا راضی است انفاق کند سپس تحت معرفت ستودنی قرار می گیرد که خدا و اهلش ستایش می کنند خداوند متعال فرمود: آیا ندیدی که خداوند از آسمان آبی نازل کرد و با آن میوه هایی به رنگ های مختلف بیرون آورد؟ در میان کوه‌ها کوه‌های جدید سفید و سرخ با رنگ‌های گوناگون و کلاغ‌هایی با سیاهی و از مردم و حیوانات و دام‌ها با رنگ‌های گوناگون دیده می‌شوند. مطالبی از علم دنیوی را ذکر کرد و سپس از کسانی که آنها را می شناسند و در ترس از خداوند متعال از آنها بهره می برند، تمجید کرد. فرمود: از بندگان عالم او فقط از خدا می ترسند. همانا خداوند توانا و آمرزنده است و اما دانشی که دل را از پروردگارش دور می کند، علم فاسدی است که از مبدأ و هدف خود دور شده است. شادی واقعی برای صاحبش یا مردم ایجاد نمی کند، بلکه منجر به ویرانی و بدبختی برای کل بشریت می شود. اثرات بمب های اتمی و هیدروژنی و سلاح های کشتار جمعی از ما دور است بیشتر مردم علوم دنیا را بر آخرت اولویت می دهند وقتی مردم دنیا را تجلیل می کردند و آن را بر آخرت ترجیح می دادند، علم دنیوی را ارائه می کردند که بدن و معاش آنها را حفظ می کرد. بر علم شریعت که حافظ آخرت و دنیای مردم و شفای دلهایشان است با اینکه علوم دنیوی از آنها اجرت می گیرد، علم شرعی مجانی به آنها می رسد خداوند متعال می فرماید: هنگامی که پیامبرانشان با دلایل روشن به سراغشان آمدند، از دانشی که داشتند خوشحال شدند. و آنچه را مسخره می کردند به آنها رسید ناتوانی علم در درک امور غیب علم و علما باید به ناتوانی در درک اموری که از آنها پنهان است اعتراف کنند این فقط در مورد آخرت، بهشت و جهنم نیست بلکه در هر چیزی که از آنها پوشیده شمرده می شود، حتی در واقعیت و معیشت آنها، مثلاً نفس. خداوند متعال فرمود: «و از تو درباره روح سؤال می کنند». بگو: روح از فرمان پروردگار من است. و جز اندکی دانش به شما داده نشده است دانشمندان باید بدانند که دانشی که دارند با علم خدا برابری نمی کند مگر اینکه پرنده ای با منقار آن را از دریا می گیرد ناتوانی علم در درک برخی از امور مستلزم رد آنها نیست او کاملاً آن را رد کرد همچنین به معنای پذیرش کامل آن نیست تسلیم هر اسطوره ای و دویدن دنبال هر اسطوره ای بلکه علم و اهل آن در این زمینه وساطت کنند و تا زمانی که بتواند با امکاناتی که در اختیار دارد، آنچه را که ممکن است از درک آن عاجز باشد، دریابد یا تصدیق می کند که چیزی فراتر از توانایی و حدود او در موضوع وجود دارد و مجهولات در این عالم به حساب می آید مثالی که این را نشان می دهد این است که ممکن است شخصی در خواب خود رؤیایی ببیند در آینده همانطور که او آن را دید اتفاق خواهد افتاد علم دنیوی قادر به توضیح چنین چیزهایی نیست شرع بر صحت وقوع آن گواهی داده است ایشان رضی الله عنه فرمودند وقتی زمان نزدیک شود، به سختی دید مؤمن دروغ خواهد گفت رؤیای مؤمن یکی از 46 جزء نبوت است به روایت بخاری مثالی که این را نشان می دهد، پدیده ای است که به عنوان پدیده تله پاتی شناخته می شود جایی که افکار بین دو نفر با وجود اینکه خیلی از هم دور هستند می آید نمونه آن اتفاقی است که بین عمر بن خطاب رضی الله عنه رخ داد صحابی ساریه بن زنعیم الدوالی رضی الله عنه جایی که عمر رضی الله عنه در مدینه بر فراز منبر خطبه جمعه می خواند همزمان در نهاوند با سریه الفراسه می جنگد به فکر عمر افتاد که ساریا در محاصره پارسیان است ارتش او تقریباً شکست خورده است عمر با صدای بلند صدا زد ای دکل کوه، کوه یعنی مستحکم در کوه در کنار ساریا و لشکریانش کوهی بود ساریا صدایی شنید که همان چیزی را که عمر گفته بود فریاد می زد پس در کوه مستحکم شد و با پارسیان روبرو شد او فقط یک ساعت ماند، سپس خداوند او را پیروز کرد علم نیز قادر به توضیح چنین چیزهایی نیست از شأن اولیاء الهی به شمار می رود این یکی از آداب ماوراء طبیعی است که خداوند به دست برخی از اولیای خود انجام می دهد تا آنها را در حق ثابت کند و از آن حمایت کند شرط اعتبار کرامت این است که از ولی خدای متعال باشد هر مؤمن متقی یکی از اولیای خداوند متعال است خداوند متعال فرمود همانا دوستان خدا نه ترسی دارند و نه اندوهگین می شوند کسانی که ایمان آوردند و تقوا پیشه کردند شاید چنین تله پاتی یا چیز دیگری رخ دهد با تأثیرگذاری بر حواس و افکار افراد مثل سحر و جادو است و کمک گرفتن از شیاطین جن قرآن هر دو جادو را ثابت کرده است و کارهای خارق العاده ای که جن انجام می دهند من به شما توصیه می کنم که چگونه از خود در برابر آن محافظت کنید قبل از اقدام باید دانست زیرا کار ترازویی است که گفتار و کردار با آن سنجیده می شود این یک قاعده اساسی در رویکرد سلف است بخاری آن را در صحیح خود در کتاب العلم ذکر کرده است باب علم قبل از گفتن و انجام دادن وی به عنوان شاهد به سخنان خداوند متعال اشاره کرد بدان که معبودی جز خدا نیست و برای گناه خود و برای مردان و زنان با ایمان آمرزش بخواه آنجا که خداوند متعال از علم یاد کرده است آن را برای استغفار عرضه داشت که این یک عمل است دانش بصیرت برای تماس است که بدون علم به دعوت خدا می شتابد بدون بصیرت نماز می خواند و به هدفش نمی رسد حتی اگر در دعوتش ادعای اخلاص داشته باشد دعوت او به ثمر نمی رسد خداوند متعال فرمود بگو: این راه من است. با بصیرت به درگاه خداوند دعا می کنم من و اونایی که دنبالم میکنن سبحان الله و من از مشرکان نیستم بصیرت را که لازمه علم است، تصریح کرد تا راه وکالت را طی کند علم آموزی کار را قطع نمی کند فراگیری معارف اسلامی مانع کار نمی شود بلکه خود یادگیری یک کار ضروری برای شروع مسیر است ایشان رضی الله عنه فرمودند هر کس راهی را طی کند که به دنبال علم باشد خداوند راه او را به بهشت آسان کند به روایت مسلم دانش نیاز به عمل دارد هدف اصلی دانش پزشکی قانونی این کار با چیزهایی است که یک فرد در مورد دین خود می آموزد این اعتلای از جانب خداوند به صاحب علم است و محافظت او از شیطان و اما کسى که کار را برحسب آموخته رها کند شیطان را بر او مسلط می کند او به دنبال هوس های خود می رود و به زیر دو ساحل فرود می آید خداوند متعال فرمود و بشارت کسى را که آیات خود را به او داده ایم بر آنان بخوان سپس از آن دور شد و شیطان به دنبال او رفت او یکی از فریبکاران بود اگر مایل بودیم می توانستیم آن را با آن بالا ببریم اما او به زمین رفت و از هوا و هوس او پیروی کنید محیط بر نوع علم و ویژگی های آن تأثیر دارد مردم حجاز چون به عطای وحی نزدیک بودند حوادث و حقایق در آنها بود تا حدودی محدود است مکتب اهل حدیث در میان آنان پدید آمد مفسران و اهل حدیث در میان آنان بسیار بودند آنها مهربان ترین مردم بودند با متون وحی و آثار صحابه و تابعین از آنجایی که عراق کشور اختلاف و تفرقه بود و من گرفتار طرد و سرنوشت شدم ترجمه در میان آنها زیاد بود درباره فیلسوفان و متکلمان اختلاط با غیر عرب زیاد بود بسیاری از حوادث ناشی از این بود وقتی همه اینها اتفاق افتاد مکتب عقیده پدید آمد اندازه گیری و دقت زیادی برای قضاوت وجود داشت در حقایق و فجایع رخ داده است که در آن متنی وجود ندارد شام سرزمین جهاد و اسارت است در میان مردم و علمای آن شهرت یافت صحبت از حماسه ها و وسوسه ها محیط زیست نیز بر جهان تأثیر می گذارد ممکن است برخی از نظرات و قضاوت های او را تغییر داده باشد امام شافعی دو مکتب دارد یکی از آنها در عراق است دیگری در مصر است